سخنان امام درباره سپاه

«سپاه پاسداران كه ركنی بزرگ در پیروزی انقلاب اسلامی است، با اقتدا به مولای خود سید مظلومان، علیه الصلوة و السلام، نجات بخش ملت ایران و اسلام عزیز از شب های تاریك و ظلمانی ستم شاهی بوده و در پاسدارای از انقلاب و هدف های آن عاملی مؤثر و ركنی ركین بوده و هست.»

«نهاد مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به حق از بزرگ ترین سنگرهای دفاع از ارزش های الهی نظام ما بوده و خواهد بود.»

«من به طور جداً و اكید می گویم كه انقلاب و جمهوری اسلامی و نهاد مقدس سپاه پاسداران اسلامی كه به حق از بزرگ ترین سنگرهای دفاع از ارزش های الهی نظام ما بوده و خواهد بود، به وجود یكایك شما (پاسداران) نیازمند است.»

حضرت امام خمینی ((قدس سره))

سخنان مقام معظم رهبری درباره سپاه

«سپاه پاسداران در سایه ی روحیه ی انقلابی و معنویتی كه از سرچشمه ی جوشان دل منور و روح مصفای آن امام عارفان و قدوه ی صالحان پیوسته می جوشید و بیش از همه، جوانان رزمنده و خالص سپاه و بسیج را سیراب می كرد توانست نقش تعیین كننده ای را در دفع حمله ایادی استكبار به جمهوری اسلامی ایفا كند و در كنار ارتش و با به كارگیری بسیج مردمی، درس تلخی به دشمنان اسلام بدهد و حفظ و استمرار نظام جمهوری اسلامی را تضمین كند.»

«... سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه مولود مبارك انقلاب اسلامی است، در همه ی جهان پس از صدر اسلام پدیده ی بی سابقه ای است. این پدیده در حقیقت مظهر عینی و مجسمی است برای شعارهای انقلاب اسلامی، شعار ایستادگی در مقابل همه ی قدرت های بزرگ با سلاح اتكال به خدا، شعار غلبه خون بر شمشیر و شعار حركت برای نجات مستضعفان و از همین روست كه سلطه های بزرگ در سراسر جهان با چشم انزجار و نفرت، بدین پدیده ی الهی می نگرند چنان كه به انقلاب اسلامی.»

«سپاه پاسداران نور چشم و عضو اصلی انقلاب است، چرا كه از بطن انقلاب روییده، رشد كرده و رو به كمال است.»

«برجستگی سپاه، در همراهی «سلحشوری نظامی» با «خلوص معنوی» بوده و همه ی موفقیت ها از هماهنگی این دو ناشی شده است و این عنصر اصلی كه صفت مجاهدان جلیل القدر صدر اسلام و پایه گذاران افتخارات تاریخی اسلام است، همواره باید در سپاه پاسداران حفظ شود.»

مقام معظم رهبری و فرماندهی كل قوا

حضرت آیت الله خامنه ای

اصل 150 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این انقلاب تشكیل شد، برای ادامه ی نقش خود در نگهبانی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن پا برجا می ماند. حدود وظایف و قلمرو مسؤولیت این سپاه در رابطه با وظایف و قلمرو مسؤولیت نیروهای مسلح دیگر با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها به وسیله قانون تعیین می شود.

تشكیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

در نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 بنا به فرمان حضرت امام خمینی (قدس السره) به جوانان غیور و انقلابی ایران اسلامی، عده ای از دلسوختگان راستین و پیروان صدیق ولایت فقیه گرد هم جمع آمدند، و نهاد مقدس سپاه را پی ریزی كردند.

شاید در آن روزهای نخست كه هدف سپاه را پاسداری از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن مطرح می كردند، تصور نمی رفت كه چه مسؤولیت سنگین و رسالت خطیری به عهده ی این تشكیلات تازه تأسیس خواهد بود؛ اما از آنجا كه محرك حضور در این نهاد، خدمت بی شائبه به انقلاب اسلامی و اطاعت محض و عاشقانه از مقام والی ولایت فقیه بود سپاه به عنوان بازوی توانمند ولایت فقیه، خویشتن را برای هر نوع مأموریت محوله آماده كرده بودند.

امام (قدس سره) در دوم اردیبهشت سال 1358 طی فرمانی به شورای انقلاب رسماً تأسیس این نهاد مقدس را اعلام كردند و شورای انقلاب با تأسیس شورای فرماندهی سپاه گام اساسی را در جهت سازماندهی این نهاد برداشت.

سپاه در دوران تشكیل، صرفاً نیروی شهری به حساب می آمد كه با توجه به شرایط خاص در جامعه و پراكندگی قوای انتظامی، مأموریت حفظ نظم و امنیت عمومی را عهده دار شده بود.

در آن روزها، عده ی پیوستگان به سپاه اندك بود و اكثر علاقه مندان به انقلاب جذب تشكیلات و نهادهای دیگر شده بودند  عمدتاً در كمیته های انقلاب اسلامی به پاسداری از انقلاب برخاسته و سعی در صیانت آن داشتند.

تعداد كم این عده سپاهیان پرانگیزه نقطه ضعف محسوب نمی شد و عموم برادران سپاهی گوش به فرمان حضرت امام (قدس سره) و آماده اجرای فرامین ولی فقیه بودند.

اگر چه سپاه هویتی نظامی دارد ولی، نظامی گری در واقع یك بعد از ابعاد هویت مقدس این نهاد مكتبی و مردمی است.

سپاه نهادی در جهت پیاده كردن اهداف و آرمان های والای انقلاب اسلامی است و نامگذاری سال روز ولادت سالار شهیدان به نام روز پاسدار از این جهت است كه سپاه آرمانی بزرگ و مقدس دارد كه حفاظت و نگهبانی از نظام و حكومتی است كه بر اساس اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله-  برپا شده است و داعیه ی تحقق نسبی آن را در جهان امروزی دارد و دامنه ی این آرمان تا زمان حكومت عدل جهانی امام مهدی «عج» نیز گسترده است و بدین لحاظ دارای آرمان های مكتبی، انسانی و جهان شمول است كه باید همیشه حركت خود را بدان سوی جهت دهد.

از طرف دیگر ایثار و فداكاری برای حفظ نظام اسلامی و دستاوردها و اصول آن، آرمانی است كه سپاه با درس آموزی از حماسه ی حسینی، آن را خط مشی اصلی خود قرار داده است. از این نگاه، سپاه، حسینی و عاشورایی است و همواره آماده است برای حفظ نظام و حكومت اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه وآله- فداكاری كند و با تمام هستی خود در نگهبانی از آن، بكوشد.

سپاه همچون حضرت اباالفضل العباس - علیه السلام- كه مطیع محض رهبر و امام خویش بود و به منزله ی بازوی امام حسین علیه السلام محسوب می شد، بازوی مقام عظمای ولایت می باشد. تحقق این هویت مكتبی و آرمان الهی، بدون ارتباط با مقام ولایت، امری ناشدنی است.

سپاه با این پشتوانه ی عظیم الهی و مكتبی، به اضافه ی نیروی انسانی مخلص، فداكار، آگاه، معتقد و متعهد به مبانی اسلامی، مكتب و ولایت با بهره گیری از سال ها تجربه، تخصص و بینش فنی، امروز به صورت مجموعه ای چون «بنیان مرصوص» است كه انقلاب و نظام اسلامی را مانند دژی نفوذ ناپذیر در بر گرفته و از هر خطر و توطئه ای مصونیت می بخشد. و اكنون سپاه با سه بعد بسیار قوی معنوی، نظامی و علمی، تحقق بخش امر خدای تعالی در قرآن است كه فرموده:

وَ أَعِدُّوا لَهُمْ ما اسْتَطعْتُمْ مِنْ قوّةٍ و مِنْ رُباطِ الْخَیْلِ تُرْهَبونَ به عَدُوَّ اللهِ وَ عَدُوَّكُمْ...» (2)

«هر چه می توانید برای مقابله با دشمن آماده كنید و تجهیز شوید تا بدین وسیله دشمنان خدا و دشمنان خود را بترسانید و ...»

سپاه با چنین بنیه ی معنوی و مادی، چشم اندازی بس روشن پیش رو دارد كه عبارت از حفظ نظام مقدس و كشور و نیز تلاش و زمینه سازی برای حكومت بزرگ و منجی بشریت حضرت بقیة الله ارواحنا فداه می باشد.

وظایف سپاه در بدو تشكیل

شورای فرماندهی در اطلاعیه ی 16 اردیبهشت 1358 وظایف كلی سپاه را به شرح زیر اعلام كرد:

1- كمك به اجرای امور انتظامی، امنیتی و كنترل، تعقیب و دستگیری عناصر ضد انقلاب.

2- مبارزه ی مسلحانه علیه جریان های مسلحانه ی ضد انقلاب.

3- دفاع در برابر حملات و اشغالگری های عوامل یا قوای بیگانه در داخل كشور.

4- همكاری و هماهنگی مؤثر با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مطابق آیین نامه های مربوطه.

5- تربیت و آموزش اخلاقی، ایدئولوژیكی – سیاسی و نظامی كادرهای سپاه.

6- كمك در اجرای دستورات انقلاب اسلامی و دادگستری دولت جمهوی اسلامی.       

7- حمایت از نهضت های رهایی بخش و حق طلبانه ی مستضعفین جهانی تحت نظارت رهبری انقلاب.

8- مشورت و استفاده از نیروهای انسانی و تخصصی سپاه به هنگام بروز بلایا و حوادث غیر مترقبه و كمك به پیشبرد طرح های عمرانی دولت جمهوری اسلامی ایران به منظور استفاده ی هر چه بیشتر از نیروی پاسداران.

فعالیت های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

سپاه از بدو تشكیل با وجود مشكلات فراوان، در فعالیت های بزرگ و مهمی شركت داشته است كه اهم این فعالیت ها عبارتند از:

1- سپاه در كردستان

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و اوج گیری دسیسه های دشمنان و گروهك های محارب و ضد انقلاب در نقاطی چون خوزستان، گنبد و كردستان، سپاه ضرورت حضور خود را در این نقاط به خوبی تشخیص داد و در جهت رفع فتنه، بسیج شد و هنگامی كه شورش های مسلحانه در نقاط كوهستانی و صعب العبور نواحی كردنشین متمركز شد، پاسداران نیز برای حضور درازمدت در آن نقاط آماده شدند و به صورت جدی مقابل اشرار و ضد انقلاب و ایادی بیگانگان صف آرایی كردند و امروز جای جای آن خطه از میهن اسلامی كردنشین، نشان از رشادت ها، جانبازی های مظلومانه و غریبانه ی عزیزانی دارد كه برای پاسداری از كیان اسلام، میهن اسلامی و حفظ تمامیت ارضی كشور، از خون خود مایه گذاشتند تا جمهوری اسلامی سرافراز و پرشكوه بماند.

2- سپاه و جنگ تحمیلی

تحمیل جنگ از سوی رژیم بعثی عراق به جمهوری اسلامی، صحنه ی جدیدی از امتحان الهی را برای سپاهیان پاسدار ایجاد كرد و مسؤولیت خطیر و سنگین آنها را مضاعف ساخت. برادران غیور سپاهی در ابتدا، بی آن كه از رزم كلاسیك بهره ای داشته باشند، بی اطلاع از نحوه ی به كارگیری سلاح های سنگین و تجهیزات و ادوات نظامی متداول در جنگ های كلاسیك، با اتكال به خداوند و با سرهای پرشور و دل های پرسوز، به آوردگاه شتافتند و در برابر متجاوزان بعثی به دفاع پرداختند. جایگاه ارزشمند سپاه در طول 8 سال دفاع مقدس، بی نیاز از توصیف است؛ حق كلام در این زمینه همان جمله ی امام راحل (قدس السره) است كه فرمود: «اگر سپاه نبود، كشور هم نبود.»       

3- سپاه و حفاظت

ترور شخصیت های مؤثر نظام، كه از سوی دشمنان شیطان صفت به ویژه استكبار جهانی در دستور كار قرار گرفته بود و شهادت فرهیختگانی چون شهید مطهری، شهید سپهبد قرنی، شهید مفتح، شهید بهشتی، شهید باهنر و شهید رجائی، سپاه را بر آن داشت تا در جهت توقف این ترورهای وحشیانه و ناجوانمردانه، به مقابله برخیزد و توطئه شوم ضد انقلاب را از بین ببرد.

4- سپاه و امنیت پرواز

استكبار جهانی از راهزنی هوایی نیز دریغ نورزید و با هدایت عمال داخلی خود، جبهه ای دیگر از توطئه های ضد بشری را در پیش روی انقلاب، باز كرد.

انجام چند فقره هواپیما ربایی كه با نیت ضربه زدن به حیثیت نظام و زیر سؤال بردن امنیت ایران، در انظار جهانیان صورت پذیرفت، امام امت با بصیرت و دوراندیشی خاص خود و با اعتماد و اطمینان كه نسبت به سپاه داشت این نهاد را مسؤول تأمین امنیت پرواز معرفی كرد.

5- سپاه و گروهك ها

با وجود مسؤولیت های سنگینی كه سپاه بر عهده داشت همزمان با توطئه های خائنانه گروهك ها و اعلام جنگ مسلحانه علیه جمهوری اسلامی، سپاه به مقابله با آن ها پرداخت و با كشف و خنثی كردن خانه های تیمی منافقین، توطئه ی شوم دشمنان را نقش بر آب نمود.

یكی از مؤثرترین اقدامات سپاه كشف توطئه های حزب سرسپرده ی توده بود كه منجر به متلاشی شدن قطعی این حزب منفور شد. تجلیل شگفت انگیز امام (قدس السره) از این اقدام بزرگ، گوشه ای از عظمت و اهمیت آن را برای همه آشكار ساخت و مراتبی از توان الهی و استعداد عظیم سپاه را به نمایش گذارد.

6- سپاه و سازندگی

فعالیت ها و مأموریت های رزمی، دفاعی و آموزشی، سپاه را از حضور فعال در عرصه ی سازندگی كشور دور نداشته است و در این زمان كه جبهه ی مقابله با استكبار در سنگرهای اقتصادی و توسعه گشوده شده است، آن ها نیز در این میدان مقدس حضور فعال و بسیار چشمگیری دارند.

امروز گستره ی وسیعی از فعالیت های سازندگی از قبیل سد سازی، ساخت اتوبان و فرودگاه، بازسازی تأسیسات و اسكله های بنادر كشور، راهسازی، سازمان دریایی، پروژه های كشاورزی و دامداری، طرح های آبرسانی و گازرسانی، احداث واحدهای مسكونی، خودروسازی، تولید قطعات صنعتی، درختكاری و احیاء جنگل ها و بازسازی مناطق جنگزده را در بر می گیرد.

به منظور هماهنگی و نظارت بر این حجم وسیع از فعالیت های اقتصادی قرارگاه فرماندهی بازسازی خاتم الانبیائ«ص» تشكیل شده است.

فرمان حضرت امام (قدس السره) مبنی بر تشكیل نیروهای سه گانه در سپاه:

امام خمینی (قدس السره) در 26 شهریور 1364 طی فرمانی تشكیل نیروهای سه گانه ی سپاه شامل زمینی، هوایی و دریایی را به فرماندهی كل سپاه ابلاغ فرمودند و مسؤولان سپاه در جهت اجرای فرمان امام (قدس سره) به سرعت دست به كار سازماندهی شدند و نیروی زمینی سپاه را در قالب گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش تشكیلاتی دادند و در جبهه های جنگ تحمیلی با سازمان و آرایش جدید خود اجرای مأموریت های محوله را استحكام و توان بیشتری بخشیدند. نیروهای هوایی و دریایی نیز با همین سرعت بر اساس تشكیلات جدیدی پایه ریزی و در جهت انجام مأموریت های محوله آماده شدند.

در حال حاضر تشكیلاتی منسجم و مقتدر از برادران سپاهی در زمین، هوا و دریا در كران تا كران میهن اسلامی حضوری فعال و پر ثمر دارند و در نهایت اقتدار و توان رزمی بسیار بالا، با تجاربی ذی قیمت و ارزشمند كه حاصل سال های پربركت دفاع مقدس است، آماده اند تا در صورت بروز هر گونه خطر و تجاوز احتمالی، واكنش مناسب و مؤثری از خود نشان دهند. از سوی دیگر مراكز علمی سپاه به منظور ارتقاء سطح علمی پرسنل خویش می كوشند تا با برگزاری كلاس های آموزشی ضروری، عناصر سپاهی را از جهات مختلف، انسان هایی كارآمد و پر توان سازند.

دانشگاه امام حسین علیه السلام، دانشكده فرماندهی و ستاد، دانشگاه علوم پزشكی بقیة الله (عج) تعلیم و تربیت و افزایش سطح آگاهی و دانش سپاهیان را به عهده دارند و از مراكز آموزش عالی فعال در سطح كشور محسوب می شوند.

نقش زنان در سپاه

در جامعه ی اسلامی، زنان نقش عظیمی را بر عهده دارند و در نهضت اسلامی نیز بنا به فرمایش امام راحل (قدس سره) نه تنها زنان عقب تر از مردان نبودند، بلكه در كنار آن ها و در بسیاری از جبهه ها، شاید پیشتاز، در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی هم بودند و با حضور جدی خود به تكلیف الهی خویش عمل كردند.

سپاه از همان لحظه های آغازین تكوین و تكامل خویش، حضور خواهران و برادران را توأم با حفظ ارزش های انقلابی و اسلامی شاهد بوده است. حضور خواهران در سپاه از دو بعد قابل بررسی و تأمل است بعد نظامی و بعد غیر نظامی. در بعد نظامی خواهران با حضور خود در مناطق نظامی در دوران دفاع مقدس و امداد رسانی به جبهه ها و پشتیبانی رزمندگان اسلام نقش عظیمی را بر عهده داشتند و در بعد غیر نظامی نیز با حضور در پایگاه های بسیج و جمع آوری كمك های مردمی و ارسال آن ها به جبهه ها بار سنگین مسؤولیت تدارك جبهه ها را بر دوش كشیدند. از سوی دیگر خواهران برای حفظ امنیت كشور، در مكان های حساس، حضوری هوشیارانه و فعال دارند. افزون بر موارد یاد شده از دیگر مسؤولیت هایی كه بر عهده ی آنان گذاشته شده است، حرفه مقدس پزشكی و پیراپزشكی است. ضمناً نمی توان سهم خواهران سپاهی را در سایر فعالیت های ارزند ه و پرتلاش نادیده گرفت.